Vertrouwen en veiligheid, de basis

Veiligheid en Vertrouwen

In deze Suïcide Preventieweek wil ik het hebben over vertrouwen en veiligheid.

Een aantal jaar geleden…

De porseleinen vaas stond wankel op het te kleine tafeltje. Aan alle kanten werd er aan de vaas getrokken.
“Je moet naar school, alle kinderen moeten naar school, je moet deze toets maken.”

Er werd ook tegenaan geduwd.
“Ik doe het niet goed, ik hoor er niet bij, waarom kan ik dit niet?”

Ondertussen werden de stoelpoten van het tafeltje langzaam afgezaagd.

Tot je niet meer kon.
De vaas viel op de grond, in duizend stukjes.
Je was gebroken.

School, de druk, het niet passen op het tafeltje dat je toegewezen had gekregen, de verwachtingen van iedereen én van jezelf, het werd te veel. Je raakte depressief en je wilde dood.

Wij probeerden de stukjes bij elkaar te vegen en je kwam thuis, kapot, op de bank te liggen. Het vertrouwen in iedereen, maar vooral in jezelf, was gebroken.

Langzaam, door rust, geen school, door nieuwe wegen te bewandelen (je eigen anime plan) en vooral met de komst van je hulphond, konden we de porseleinen vaas weer in elkaar plakken. De tafelpoten stevig vastschroeven.

Maar: de vaas blijft stukjes missen. Je hebt steeds opnieuw plakband en lijm nodig. Anders val je weer uit elkaar.

Vertrouwen en veiligheid: een wankel evenwicht

Vertrouwen blijft een wankel evenwicht.
Op school, in gesprekken, in therapie of begeleiding wordt vaak verwacht dat iemand zich zomaar openstelt. Maar er wordt snel voorbijgegaan aan iets fundamenteels: vertrouwen en veiligheid.

Want vertrouwen betekent: weten dat de ander het goed met je voorheeft en er zal zijn.
En veiligheid is de basis om dat vertrouwen te kunnen voelen.

Als er geen veiligheid en vertrouwen in jezelf is, hoe kun je dat dan aan een ander geven?

Daarom moet er stap voor stap aan gewerkt worden.

Hoe je veiligheid geeft

Het begint bij veiligheid. Bij hele kleine, voorspelbare dingen, zoals:

• Rustige, voorspelbare nabijheid: vaste momenten, niet onverwacht binnenkomen, aankloppen en even wachten.
• Fysieke én emotionele veiligheid: geen oordeel, geen harde toon, geen druk of dreiging.
• Een veilige ruimte: thuis, op school of op de groep. Van daaruit de comfortzone langzaam uitbreiden.
• Duidelijkheid: vaste routines, een dagprogramma (wat voor die persoon werkt), duidelijkheid over wie er komt en wat er gebeurt.
• Consequent zijn in afspraken: niet zo wijzigen of afzeggen

Hoe je vertrouwen opbouwt

En als er veiligheid is, kan je stap voor stap werken aan vertrouwen:

• Een vertrouwenspersoon: een leerkracht, begeleider of klasgenoot waar je je fijn bij voelt.
• Stemgebruik: een vriendelijke stem, ruimte voor stiltes.
• Kleine stapjes: meegaan in het tempo van de persoon zelf.
• Afspraken nakomen: betrouwbaarheid geeft houvast.
• Beloftes nakomen: ook kleine. Als je zegt dat je terugkomt, doe dat ook.
• Geduld tonen: bij blokkeren of vermijden niet pushen, maar rustig blijven.
• Consistentie: steeds dezelfde houding laten zien, ook bij escalatie of terugtrekken.

Ook als ouders gaan we hier regelmatig aan voorbij. Zeker bij een verandering denken we snel: die vaardigheden heb je nu toch?
Maar als er (nog) geen vertrouwen is, moet je weer terug naar de basis. Klein beginnen. Opbouwen. Zodat er weer succeservaringen komen.

Veiligheid is de basisvoorwaarde.
Zonder ervaren veiligheid kan iemand niet leren, ontspannen of verbinding aangaan.

Het lijkt zo vanzelfsprekend, maar het is allesbehalve dat. Veiligheid en vertrouwen vragen om bewuste aandacht, geduld en steeds weer die kleine stapjes.

Vertrouwen en de toolbox Van stress naar plezier

In mijn toolbox ‘Van stress naar plezier’ is dit het vertrekpunt. De eerste pijler luidt: je bent goed zoals je bent. Daar zit het fundament van vertrouwen in: werken in kleine stapjes, zelf regie ervaren, accepteren dat je mag zijn wie je bent.

Want pas vanuit veiligheid en vertrouwen kan er ruimte komen voor leren, groei en plezier.



Volgende training start 1 oktober online, klik hier voor meer informatie.